على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1535

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و رى . و شهرى كه در دامنهء اين كوه مىباشد . دم آهنج ( dam - hanj ) ص . پ . باد آلود و متورم . و كم نفس . دم آهنگ ( dam - hang ) ص . پ . آنكه به سختى نفس مىكشد . دمائم ( dam em ) ع . ج . دميمة . دمايه ( dom ye ) ا . پ . سر شير . دمب ( domb ) ا . پ . دم و ذنب . دم باز ( dam - b z ) ا و ص . پ . فريب دهنده و گول زننده . و متملق و چاپلوس . دم بازى ( dam - b zi ) ا . پ . تملق و فريب . و چاپلوسى . و ريشخند . دمبال ( domb l ) ا . پ . دم و دمب و ذنب . و پشت و پس و عقب . و دمبال چشم : گوشه چشم . دمبدم ( dam - ba - dam ) م ف . پ . نفس بنفس و لحظه بلحظه و پى در پى و هر زمان و هر وقت و بسيار بار و اكثر اوقات . دم بريده ( dom - boride ) ص . پ . بىدم . دم بسته ( dam - baste ) ص . پ . بىنفس . و حيران و سرگردان . دم بند ( dam - band ) ا . پ . انبيق . دمبه ( dombe ) ا . پ . دنبه و دمبالهء ميش . دمپ ( domp ) ا . پ . دم و دمب . دمپخت ( dam - poxt ) ا . پ . نوعى از پلاو . دم پلنگ ( dom - palang ) ا . پ . سپاهى چست و چالاك . دمة ( damat ) ا . ع . پاره‌اى از خون و هى اخص من الدم . دمة ( demmat ) ا . ع . شپش . و مورچه . و مرد كوتاه بالاى حقير . و گربه . و گوسپند . و پشكل شتر و گوسپند . و آغل گوسپندان . الحديث : لا باس بالصلوة فى دمة الغنم : اى مر بضها كانه دم بالبول و البعر . دمة ( dommat ) ا . ع . روش و طريقه . و يك نوع بازيچه‌اى . و يكى از سوراخهاى كلاكموش . ج : دمم . دمتك ( domtak ) ا . پ . مرغى كوچك به قدر گنجشك كه پيوسته در كنارهاى آب نشيند و دم جنباند و آن را صعوه و گازرك و گواك نيز گويند . دمث ( dams ) ص . ع . مكان دمث : جاى نرم . ج : دماث . دمث ( damas ) دمث المكان و غيره دمثا ( از باب سمع ) : نرم گرديد آنجاى و جز آن . دمث ( dames ) ا و ص . ع . جاى نرم ريگناك . و هر جاى نرم . ج : دماث . دمثر ( damsar ) و ( demasr ) و ( domaser ) ا . ع . شتر بسيار گوشت . دمثرة ( damsarat ) م . ع . نرم و سپرده شدن بستر . دمج ( damj ) ا . ع . موى تافته . دمج ( demj ) ا . ع . دوست و همتا . دمچار ( damc r ) ا . پ . تصاعد بوى هر چيز معطر . و نمايش رنگ . و دود و بوى آن . دمچام ( damc m ) ا . پ . دود . و بوى دود . دمچه ( dom - ce ) ا . پ . دم كوچك مانند دم مرغ و دم طاوس . و بادزنى كه از موى اسب سازند . و ساقهء كوچك . و سبد چوبى . و خاشاك . و هر گياه سه برگه مانند يونجه و شبدر . دمچى ( domci ) ا . پ . قوشقون و آن جز از رخت اسب و استر و جز آن كه از زير دم عبور كرده و بزين متصل مىگردد تا مانع از پيش آمدگى زين گردد . دمحسى ( domhosiyy ) ا . ع . مرد سياه چرده . و مرد فربه توانا . دمحق ( damhaq ) ا . ع . شير شب مانده . دمحق ( domhoq ) ا . ع . انفيه دان و و دارودان بينى . دمحقة ( damhaqat ) م . ع . دمحق الثوب : تر كرد جامه را به آب سبوس . دمحلة ( damhalat ) م . ع . دمحله دمحلة : غلطانيد آن را و گرد كرد . دمحلة ( domahelat ) ا . ع . زن فربه و يا زن نيكو خلقت متناسب اعضا . دمحمح ( damahmah ) ا . ع . مرد گرد سخت توانا . و هر چيز گرد و مدور و توده شده . دمحوق ( domhuq ) ا . ع . كلان شكم . دمخ ( damx ) ا . ع . نام كوهى . دمخ ( damx ) م . ع . دمخ دمخا ( از باب فتح ) : بلند گرديد . و دمخ راسه : شكست سر او را . دمخقة ( damxaqat ) م . ع . دمخق فى مشيه دمخقة : گرانبار رفت . دمخنيوس ( damxanivas ) ا . پ . سوداگرى كه عذرا را دزديده بود . دمدار ( dam - d r ) ص . پ . با ارتجاعيت . دمدار ( dom - d r ) ا و ص . پ . هر حيوانى كه داراى دم باشد مانند اسب و استر . و ساقه و چنداول و دنباله كش يعنى آن گروه از لشكر كه از پس سپاه به راه روند و فرود آيند . و قول . و شرط . و ستارهء دمدار : ذو ذنب . دمدام ( damd m ) ع . ج . دمدامة .